septembre 16, 2012

بدگمان باش !

پاسخ‌های «سیمین بهبهانی» و «یداله رویایی» به پرسش‌نامه‌‌ی مارسل پروست، نویسنده‌ی رمان «در جست‌ و جوی زمان از دست رفته» !
--- به نقل از فیسبوک و برگرفته
از وبلاگ : هدایت
http://friendfeed.com/farhangi/6d47c5cf
---
درسال ۱۳۵۰ خورشیدی، مجله‌‌ای به نام سپید و سیاه از برخ
ی شاعران و نویسندگان مطرح آن‌ روزگار دعوت کرد تا به پرسش‌نامه‌ی مشهور «مارسل پروست» نویسنده‌ی رمان بزرگ «سال‌های از دست رفته»، پاسخ بگویند. بیست‌وسه تن از چهره‌های ادبی به این پرسش‌نامه پاسخ دادند، که به وسیله‌ی اسماعیل جمشیدی تنظیم و به صورت هفتگی در مجله به چاپ می‌رسید. از این میان پاسخ‌های سیمین بهبهانی و یداله رویایی دو تن از شاعران پرآوازه را با هم مرور می‌کنیم. دلیل این انتخاب، پاسخ‌ مشترکی‌ست که هر دوی این شاعران، به یک پرسش داده‌اند. - هدایت

س: به نظر شما نهایت بدبختی چیست؟ ج: سیمین بهبهانی: در این‌که فکر انسان برای چاره‌اندیشی در رفع آن باز بماند./ یداله رویایی: ننوشتن و ساکت شدن .. /// س: کجا را برای زیستن دوست می‌دارید؟ ج: بهبهانی: در خانه‌ی خودم با خانواده / رویایی: تهران، پاریس و اطراف مکزیک. /// س: بالاترین تصور شما از سعادت دنیوی چیست؟ ج: بهبهانی: در این‌که عزیزان انسان خوش‌بخت باشند، به طور کلی همه خوش‌بخت باشند. / رویایی: بی‌کاری /// س: چه خطایی را زودتر خواهید بخشود؟ ج: بهبهانی: من خطاها را نمی‌بخشم، آن‌ها را تحمل می‌کنم. / رویایی: خطاهای خودم را. /// س: مردانی را که در داستان‌ها می‌پسندید کدام‌ند؟ ج: بهبهانی: گوژپشت نتردام / رویایی: اهب (از داستان موبی‌دیک) /// س: شخصیت محبوب شما در تاریخ کیست؟ ج: بهبهانی: حسین‌ابن علی / رویایی: تنهایان تاریخ، مسیح، حسین و ردکلود رییس یاغیان آپاچی /// س: زنانی که در تاریخ و یا زندگی واقعی می‌پسندید کدام‌ند؟ ج: بهبهانی: زینب خواهر حسین‌ابن علی / رویایی: زینب و مادرم /// س: زنانی که در داستان‌ها می‌پسندید کدام‌ند؟ ج: بهبهانی: مادام کاملیا / رویایی: من راجع به آن‌ها فکر نکرده‌ام /// س: نقاش برگزیده شما کیست؟ ج: بهبهانی: هیچ‌کدام را بر دیگری ترجیح نمی‌دهم / رویایی: پل کله، برنارد بوفه، سهراب سپهری /// س: آهنگ‌ساز برگزیده؟ ج: بهبهانی: همه‌ی آهنگ‌سازان را دوست دارم / رویایی: باخ، واگنر و از خودمان ناصر حسینی /// س: صفتی که در مردان می‌پسندید؟ ج: بهبهانی: این‌که در مقابل دیوانگی من عاقل باشند / رویایی: نترسیدن /// س: صفتی که در زنان می‌پسندید؟ ج: بهبهانی: جوفروش ِ گندم‌نما نباشند / رویایی: اطاعت /// س: فضیلتی که برمی‌گزینید؟ ج: بهبهانی: فضیلت هم‌سرم / رویایی: راستی /// س: مشغله‌ای که دوست دارید؟ ج: صرف وقت با هم‌سر و فرزندان‌م / رویایی: مشغله‌های زبانی /// س: دل‌تان می‌خواست به جای چه کسی بودید؟ ج: بهبهانی: فقط خودم / رویایی: به جای خودم /// س: خصلت اصلی شما؟ ج: بهبهانی: بی‌باکی، سرسختی، چاره‌جویی / رویایی: جلب می‌کنم و پابند می‌شوم.
س: عیب اساسی شما؟ ج: بهبهانی: معمولا عیب‌ اساسی زن‌ها مربوط به زیبایی‌ست و هیچ زنی به عیب خود اقرار نمی‌کند. / رویایی: باور /// س: غایت تصور شما از خوش‌بختی؟ ج: بهبهانی: زیستن در دنیایی که یک بدبخت در آن نباشد. / رویایی: کار نکردن جز در خانه‌ی خود. /// س: بزرگ‌ترین بدبختی شما؟ ج: بهبهانی: دل‌م نمی‌خواهد در این‌باره فکر کنم. تصور بدبختی از خود بدبختی مشگل‌تر است. / رویایی: کار /// س: چه رنگی را دوست دارید؟ ج: بهبهانی: قرمز / رویایی: رنگ خاک را /// س: چه گلی را برمی‌گزینید؟ ج: بهبهانی: در بهار گل سرخ و در زمستان گل یخ / رویایی: گل‌هایی که در کویر می‌رویند. مقصودم گل‌هایی هستند که تنها می‌رویند و رشد می‌کنند. از گل‌خانه بی‌زارم و بدم می‌اید. /// س: چه پرنده‌ای را دوست دارید؟ ج: بهبهانی: پرنده‌های آزاد را / رویایی: کبوتران چاهی وقتی که قنات‌های بی‌اب را تنها نمی‌گذارند. /// س: نویسندگان برتر شما کدام‌ند؟ ج: بهبهانی: هدایت، گورکی / رویایی: هرمان ملویل، هرمان هسه، سیمون‌ دوبوار و فریدون هویدا /// س: شاعران محبوب شما؟ ج: فردوسی، حافظ، سعدی، مولوی، خاقانی و بسیاری دیگر / رویایی: خودم و شاعرانی که با من دوست‌ند و دوست‌شان دارم. /// س: نام‌هایی که دوست می‌دارید؟ ج: بهبهانی: من نام‌ها را برای صاحبان‌شان دوست دارم / رویایی: مادلن (نام هم‌سرم) تونتو، پیلار /// س: شخصیت‌های تاریخی که بیش‌ از همه تحقیرشان می‌کنید؟ ج: بهبهانی: همه‌ی جنگ‌آفرینان / رویایی: شاه‌سلطان حسین و ناپلئون بناپارت /// س: کدام رفرم را بیش‌تر تحسین می‌کنید؟ ج: بهبهانی: رفرمی که پس از بازگشت از آرایش‌گاه در صورت خود نمی‌بینم / رویایی: رفرمی که فرم بدهد. رفرمی که چیزی را از ریخت بیاندازد قابل تحسین نیست. رفرم باید در بطن‌ش فرم تازه‌ای داشته باشد. /// موهبتی را که دل‌تان می‌خواست از طبیعت داشته باشید؟ ج: بهبهانی: این‌که هر روز یک کتاب شعر بسازم / رویایی: زیبایی بدن /// چگونه دوست دارید بمیرید؟ ج: بهبهانی: بدون دردسر، در یک چشم به هم زدن / رویایی: هیس .. ساکت ! /// در حال حاضر وضع روانی شما چگونه است؟ ج: بهبهانی: خوب است / رویایی: منتظرم /// پیام شما چیست؟ ج: بهبهانی: دیری‌ست که دل‌دار پیامی نفرستاد / رویایی: بدگمان باش.


-----------
منظورتون از جواب مشترک، احیانا حسین و زینب نبود؟ به غیر از یکی‌ دو جواب رویایی که طنز بود، در مجموع نکتهٔ دندان‌گیری در جوابهاشون نبود. - سَمَک

بله، درست‌ه، همان جلب توجه کرده بود. در ضمن با شما موافقم که پاسخ‌های‌شان چنگی به دل نمی‌زند، هرچند خود پرسش‌نامه هم به رغم شهرت‌ش، خیلی معمولی به نظر می‌رسد. رویایی را نمی‌دانم، اما سیمین در زمان انجام این گفت و گو چهل و دوسه ساله بوده، پاسخ‌های خام‌ش تعجب‌برانگیز است.. - هدایت

:)هدایت جان احتمالا در این سوال پاسخ امام خمینی هم با ایشان مشترک بوده - ☼خُرّمدین

بله درست‌ه خرم‌دین عزیز، حکایت غریبی بوده فضای دهه‌ی ۴۰ و ۵۰:) - هدایت

شاید تنها جواب مشترکشان این بوده: «دل‌تان می‌خواست به جای چه کسی بودید؟ بهبهانی: فقط خودم - رویایی: به جای خودم». در مورد حسین بن علی و زینب٬ گرچه که هر دو ذکر کرده‌اند ولی دو نگاه مختلف را می‌شود دید. - پــرواز

پرواز جان اون تفاوت نگاه که اشاره کردی کدام است؟ - هدایت

هدایت عزیز برداشت من این است: برای بهبهانی حسین کسی است که فرزند علی است٬ تنهاست و بی رقیب٬ متصل به رشته‌ی تفکر شیعی٬ برای رویایی حسین مَثــَل دارد٬ مکرر است٬ همگنانی دارد چون مسیح و ردگلو و مهم‌تر از همه تنهایی اوست (نه یگانه بودن). برای بهبهانی زینب خواهر حسین است و باز پاره‌ای از یک زنجیر و یک دودمان٬ تکرار تفکر شیعی٬ برای رویایی زینب مانندی دارد مثل مادرش٬ کاملن زمینی و این جهانی. - پــرواز

ممنون هدایت جان، نخوانده بودم پاسخ‌های رویایی را پیش از این. - آرش خان

خواهش آرش‌خان، نظر شما چی‌ه؟ رویایی مذهبی‌ست؟ - هدایت

در یک نامه از نیما دیده بودم که از "علی (ع)" نوشته بود. ولی در مسلمان بودن نیما شک دارم. باید دید در فضای آن زمان نگاه جریان روشنفکری به این اساطیر چگونه بوده است. هدایت عزیز "بیانیه نفرت" یدالله رویایی را خوانده اید؟ - کاپیتان بلک

نه ندیدم مدرن عزیز. در مورد نیما و یکی دو مورد اخوان، داستان چیز دیگری‌ست. مشق شاعری و قضایای دیگر، حالا اگر شد در این مورد چیزی فراهم می‌کنم. به ‌ویژه در مورد شاعران خراسانی و محفل‌های ادبی‌شان، سرودن شعر در مورد شخصیت مذهبی خراسان نوعی آزمایش و مسابقه به حساب می‌آمد. اخوان یکی دو مورد را برای «روکم‌کنی » از عماد و محمد قهرمان و برخی دیگر از شاعران خراسانی سروده، که بعد از انقلاب، ناشر محترم برای اخذ مجوز لای کتاب گذاشته:) در مورد نیما یادم نیست، اما طاهباز هم گویا چنین کاری کرده بود تا مجوز انتشار مجموعه آثار نیما را گرفت. حالا تو اگر در دست‌رس داری، بیانیه‌ی نفرت رویایی را نشانی بده لطفن. - هدایت

بفرمایید - کاپیتان بلک
http://royai.malakut.org/archives/2009/08/post_132.html

سپاس فراوان مدرن عزیز. - هدایت

ارادتمندم. فکر می کنم این شعر از یدالله رویایی مانند شعر سیه کاران در میخانه ها بستند اخوان ثالث نمایانگر عقاید او باشد اگر فرصت کردید این نوشته رویایی را هم خطاب به آرشخان ببینید: - کاپیتان بلک
http://royai.malakut.org/archives/2011/05/post_178.html

شرمنده دومی را اشتباهی فرستادم... یک لحظه - کاپیتان بلک
پیدایش کردم... روکش طلایی تعصب 2 - کاپیتان بلک
http://royai.malakut.org/archives/2011/06/_2_3.html

ایرادی ندارد، اشتباه فرخنده‌ای بود. به یک نکته‌ی کلیدی اشاره کرده بود./ برای دومی هم ممنون. - هدایت

ممنون هدایت عزیز بابت این فید جالب... مرسی مدرن جان که اینقدر هنوز پرملاتترش کردی - sormeh

خوش‌حال‌م که مورد پسندت بود سرمه‌ی عزیز. - هدایت

:) قربانت سرمه جان - کاپیتان بلک

هدایت جان، آخر سالهای 40 به اعتبار نوشته های کوربن که با رویایی هم دوستی داشته است یک توجه ای به اسلام، و معنویت آن، همان عرفان، میان بخشی از روشنفکران برانگیخته شد. اما همان «بدگمان باش» ی که رویایی همان سال همچون پاسخ به اینکه چه پیامی دارید، او را دورتر و دورتر کرد. و بعد هم که انقلاب اسلامی پیش آمد. با اینحال در سالهای شصت تحت تاثیر همان کوربن دوباره اقبال به عرفان رواج یافت. با تاخیری بیست ساله و دامنه ای اینبار بس گسترده تر. - آرش خان

.. - سیاوش

خدا اموات این مارسل پروست را بیامرزد که سوالارو زیاد کشش نداد،وگرنه کار به جاهای باریک میکشید. - کاوه مازنی

بله، بالاتر اشاره شده، هم پرسش‌ها و هم پاسخ‌ها معمولی هستند، نکته‌ی خاص‌ش را آرش‌خان به دقت در کامنت‌ش اشاره کرده است. - هدایت
 
 — avec Yadolah Royai et Yadolah Royai II.
J’aime ·  · 
  • Bahar Rita Thanks for sharing:)
     · J’aime · 1
  • Mariam Danesh Amooz رمان رو متاسفانه هنوز نخواندم ولى سوال و جواب ها محشر بود . مرسىVoir la traduction
     · J’aime · 1
  • Saeid Karafarin دلم می خواست ببینم رویایی عزیز امروز چه جوابی به این سوالات می داد.
     · J’aime · 2
  • Farbod Morshed واقعاً كه ........ من هر دوى اين بزرگواران رو دوست دارم اما بايد اذعان كنم جواب هاشون در حد و اندازه بچه مدرسه اى ها بود نه افراد بالغ و صاحب انديشه.Voir la traduction
     · J’aime · 2
  • Mohammad Dehdashti دوستان خوبم فراموش نکنید که این دو شاعر دو شخصیت متفاوتند.یکی مرد و دیگری زن...هر یک احساسات و باورهای خاص خود را دارند...سیمین یک بانوست و در پاسخش احساس مشهود است ولی در پاسخ های رویایی بیشتر منطق و حس درون گرای یک مرد نو اندیش غالب است...
     · J’aime · 1
  • Nasrin Nush @mohammad dehdashti مخالفم با شما.اتفاقا رویایی در سال 50 جوان و شتاب زده بوده پس احساستیست.البته خیلی هم مهم نیست.
     · J’aime
  • Mohammad Dehdashti mokhalefam nasrin jan...agar dar khosose royaie khonde bashid motevajeh mishid k ishon az hamon dorane javani fari khkas ba tafakori khas bod k ishan ra b khtere hamin tafakore khas mishenasand...royaie dar vaghe yek shere avangarde va kheyli az zaman ma jolotare...
     · J’aime · 1
  • Petit Kaveh آقای دهدشتی تاسف آوره که در این عصر هنوز نشستید و احساسات رو فقط به زن نسبت می دید.پس اینطوره من از همه مردا با وجودی که خودم مرد هستم عقم می گیره چون مرد همیشه عاقله.البته که در این شکی نیست یدالله رویایی یک شاعر بزرگ و یک متفکر بزرگه.اما در اینم شکی ندارم که سیمین بهبهانی حداقلش از نظر عقلی سالم تر از خیلی از مرداس.ضمنا سیمین کهنه اندیش نیست.من 1سال پیش از رویایی راجع به سیمین نظر خواستم و پاسخ رویایی در وبلاگش هست.چه تاکیدی هم کردید که یکی زن یکی مرد مگه مهمه؟من عاشق رویایی هستم .اما شما سیمین نخوندید و رویایی رو هم نخوندید .این رو با اطمینان می گم .اگرم خوندید کم ترین دقتی نداشتید .بیچاره سیمین که لابد متهم شده به کهنه پرستی.ای کاش رویایی عزیز من اینجا دفاع از سیمین بکنه .
     · J’aime
  • Petit Kaveh ضمنا علاقه ی من به رویایی دقیق به خاطر احساساتشه.من ذاتا از عقل بدم می یاد.البته که شعر رویایی آوانگارده.رویایی عزیزم حرفی بزن از سیمین من دفاع کن.
     · J’aime
  • Yadolah Royai -
    ،دوستان عزیز
    آنچه را که دوستمان محمود ایمانی در تونل بی تهِ گوگل، از سی سالگی های من برگرفته و بر دیوار فیسبوک من، حالا، بازتاب داده است، به شیطنتی در کار من و یا سیمین نگیرید
    ، که من خود، آنرا به حساب برقی از هوش و از شعور او می گذارم.
    امروز، هستم. و اینکه آدم در این دنیا باشد و مفتخر به آنچه بوده نباشد، در خوی من نیست. چه جوانی ِ شادی داشته است یداله رویائی ! و چه طنز سیاهی در این حرفها! نه چیزی را جدّی گرفته و نه جدّی هائی را به چیزی. نصفِ حرفِ مرا لحن ِحرفِ من می سازد، و می بینم که نصفِ شما هنوز نصف مرا نگرفته اید. ما از خوانش های فیسبوکی، مثل خوانش های فیسبوکی از ما، همیشه سریع می گذریم.

يداله رويائی @ royai AT orange DOT fr septembre 16, 2012 10:11 PM || Balatarin